Bài quyền số 9 Taekwondo – Koryo

Bài viết này dành cho võ sinh đang học hoặc chuẩn bị thi bài quyền số 9. Chúng tôi giải thích ý nghĩa của bài, những kỹ thuật đặc trưng, các lỗi hay gặp khi thi, bài tập bổ trợ và cách tập để đi bài vừa đúng vừa có hồn. Nếu bạn là phụ huynh, những phần dưới đây cũng giúp bạn hiểu con đang học gì trên lớp và có thể nhắc con ôn ở nhà.

Bài quyền số 9 là bài gì?

Bài quyền số 9 có tên Hàn là Koryo, là bài quyền đầu tiên của hệ thống quyền đai đen. Bài gồm khoảng 30 động tác theo cách đếm phổ biến của hệ WT, và thường được dạy cho võ sinh đai đỏ thi lên đai đen và đai đen 1 đẳng. Số động tác có thể được đếm hơi khác nhau tùy tài liệu, vì có nơi tính một chuỗi đòn liền là một động tác, có nơi tách ra.

Bài này nối tiếp bài quyền số 8, bài cuối cùng trong tám bài Taegeuk. Sau Koryo là các bài quyền dành cho các đẳng đai đen cao hơn.

Ý nghĩa của bài quyền số 9

Koryo lấy tên từ triều đại Cao Ly (Goryeo) của Hàn Quốc, triều đại mà tên gọi Korea trong tiếng Anh bắt nguồn từ đó. Bài quyền tượng trưng cho tinh thần của người kẻ sĩ (seonbi): học rộng, chính trực và kiên cường trước khó khăn. Sơ đồ di chuyển của bài được cho là mô phỏng chữ Hán 士, nghĩa là kẻ sĩ.

Hiểu ý nghĩa không chỉ để trả lời câu hỏi lý thuyết khi thi. Khi biết bài quyền muốn thể hiện điều gì, bạn sẽ đi bài có chủ đích hơn: biết chỗ nào cần bùng nổ, chỗ nào cần mềm mại, chỗ nào cần dừng lại thật vững. Đó là khác biệt giữa một bài quyền "đúng" và một bài quyền "đẹp".

Đặc điểm và kỹ thuật chính

Khác với tám bài Taegeuk, Koryo bắt đầu với tư thế chuẩn bị đẩy, hai bàn tay đặt chồng trước mặt. Bài có những cú đá ngang liên tiếp hai tầng ngay ở đầu, đòi hỏi thăng bằng rất tốt. Đòn đánh bằng hổ khẩu, phần giữa ngón cái và ngón trỏ, vào cổ đối thủ là kỹ thuật đặc trưng của bài. Nhịp điệu của Koryo mạnh mẽ, rõ ràng, thể hiện khí chất của người đã trưởng thành.

Các kỹ thuật tiêu biểu xuất hiện trong bài quyền số 9:

• Tư thế chuẩn bị đẩy (tongmilgi junbi)
• Đá ngang hai lần liên tiếp tầm thấp và tầm giữa
• Đánh bằng hổ khẩu vào cổ (kaljaebi)
• Đỡ ngoài bằng cạnh bàn tay hai tay
• Thế cưỡi ngựa với đòn đánh sang ngang

Nếu bạn chưa quen với tên gọi tiếng Hàn của các kỹ thuật này, hãy xem bài thuật ngữ Taekwondo. Phần thế tấn được giải thích kỹ hơn trong bài các thế tấn trong Taekwondo.

Từ Taegeuk sang Koryo: một bước chuyển

Học Koryo là lúc võ sinh nhận ra bài quyền đai đen khác hẳn bài đai màu. Không chỉ dài hơn, Koryo đòi hỏi một "khí chất" khác: mỗi động tác không chỉ đúng mà còn phải thể hiện được tinh thần của người kẻ sĩ, điềm tĩnh mà quyết liệt.

Cú đá ngang liên tiếp ở đầu bài là phần thử thách nhất. Bạn đá tầm thấp, thu chân về nhưng không đặt xuống, rồi đá tiếp tầm giữa. Để làm được, cơ hông và cơ đùi chân trụ phải đủ khỏe, và bạn phải giữ được trọng tâm thật vững. Hãy tập động tác này tách riêng mỗi ngày, vịn tường lúc đầu, rồi bỏ vịn khi đã chắc.

Nếu bạn đang chuẩn bị thi đai đen, hãy đọc thêm bài đai đen Taekwondo để hiểu kỳ thi gồm những gì, và bài thi lên đai để có kế hoạch ôn luyện.

Những lỗi thường gặp khi đi bài quyền số 9

Qua nhiều mùa thi, đây là những lỗi chúng tôi thấy lặp lại nhiều nhất ở bài quyền số 9:

• Đá ngang liên tiếp mà đặt chân xuống giữa hai cú đá.
• Tư thế chuẩn bị đẩy làm hời hợt, thiếu sự tập trung.
• Đánh hổ khẩu với bàn tay không mở đủ.
• Đi Koryo như một bài Taegeuk, thiếu khí chất riêng của bài đai đen.

Phần lớn các lỗi trên không đến từ việc thiếu sức, mà từ thói quen tập vội. Khi thấy mình mắc một lỗi, hãy quay lại đi chậm đúng đoạn đó vài chục lần, thay vì đi lại cả bài.

Bài tập bổ trợ cho bài quyền số 9

Ngoài cú đá ngang liên tiếp, Koryo có đòn đánh bằng hổ khẩu và đòn đỡ ngoài bằng cạnh bàn tay hai tay, cả hai đều đòi hỏi bàn tay đúng hình dạng. Hãy tập tạo hình hổ khẩu trước gương: các ngón khép lại, ngón cái tách ra, phần giữa ngón cái và ngón trỏ căng. Nhiều võ sinh làm đòn này với bàn tay lỏng, nhìn thiếu dứt khoát.

Về tổng thể, Koryo cần thể lực và sự tập trung cao hơn các bài Taegeuk. Hãy tập đi bài trong trạng thái đã mệt, ví dụ ngay sau phần đá đích. Kỳ thi đai đen thường kéo dài, và bạn có thể phải đi Koryo khi đã thi xong nhiều phần khác. Quen với cảm giác đó từ trước sẽ giúp bạn giữ được phong độ.

Cách tập bài quyền số 9 hiệu quả

Đừng cố học thuộc cả bài trong một buổi. Hãy chia bài quyền số 9 thành các đoạn theo hướng di chuyển, thuộc chắc từng đoạn rồi mới ghép lại. Khi đã thuộc thứ tự, đi thật chậm vài lần để kiểm tra từng thế tấn và vị trí tay, sau đó mới tăng dần tốc độ.

Quay video là cách tự sửa hiệu quả nhất. Đặt điện thoại ở phía trước và một bên, đi bài hai lần rồi xem lại. Bạn sẽ thấy những lỗi mà khi tập không cảm nhận được: một thế tấn bị cao, một cú đá thấp hơn mong muốn, một đoạn mắt nhìn xuống sàn. Ghi lại ba lỗi lớn nhất và tập trung sửa trong tuần tiếp theo.

Bài quyền số 9 có giúp gì cho đối kháng?

Nhiều võ sinh thích đối kháng hỏi chúng tôi rằng tập bài quyền thì được gì khi lên sàn đấu. Câu trả lời nằm ở những thứ không nhìn thấy ngay. Những thế tấn trong bài quyền số 9 rèn cho bạn khả năng giữ trọng tâm khi bị đẩy, những lần chuyển hướng dạy bạn xoay người mà không mất thăng bằng, và việc ra đòn có điểm dừng giúp bạn kiểm soát lực, tránh đá hụt rồi bị phản công. Người tập quyền nghiêm túc thường đứng vững hơn khi đấu, dù họ không bao giờ dùng nguyên một đoạn bài quyền trên sàn đấu.

Giám khảo chấm bài quyền số 9 như thế nào?

Ở kỳ thi lên đai, khi bạn đi bài quyền số 9, giám khảo thường nhìn vào những điều sau:

• Thứ tự và hướng: đi đúng trình tự, đúng hướng, kết thúc ở gần vị trí bắt đầu.
• Thế tấn: đúng loại thế, đúng độ dài và độ thấp, trọng tâm hợp lý.
• Đòn đánh: có lực, có điểm dừng rõ, đúng tầm cao.
• Nhịp điệu: thể hiện được tinh thần riêng của bài.
• Tác phong: ánh mắt nhìn theo hướng đòn, tiếng hô dứt khoát, chào đúng nghi thức trước và sau bài.

Ngoài ra, hãy nhớ rằng giám khảo nhìn bạn từ lúc bước vào sàn chứ không chỉ khi bắt đầu đi bài. Đứng chờ nghiêm túc, chào dứt khoát, đọc to tên bài nếu được yêu cầu, rồi mới vào tư thế chuẩn bị. Những giây đầu tiên ấy tạo ấn tượng rất mạnh.

Một bài quyền không cần hoàn hảo mới đạt. Giám khảo hiểu rằng võ sinh đang ở một cấp độ nhất định. Điều họ muốn thấy là bạn đã tập nghiêm túc, nắm được tinh thần của bài và có tiến bộ so với cấp trước.

Học bài quyền số 9 ở đâu?

Video trên mạng giúp bạn ôn lại thứ tự, nhưng không ai sửa tư thế cho bạn qua màn hình. Ở CLB, bài quyền là phần cố định trong mọi buổi tập, và võ sinh được sửa từng động tác trước khi đăng ký thi. Nếu bạn muốn tham gia, hãy xem trang học Taekwondo hoặc quay lại tổng quan các bài quyền Taekwondo để xem lộ trình đầy đủ.