Taekwondo WTF (World Taekwondo) là gì?

WTF là gì?

WTF là viết tắt của World Taekwondo Federation, tức Liên đoàn Taekwondo Thế giới. Liên đoàn được thành lập ngày 28 tháng 5 năm 1973 tại Seoul, Hàn Quốc. Năm 2017, WTF đổi tên thành World Taekwondo, viết tắt là WT. Vì vậy, khi đọc tài liệu cũ bạn sẽ gặp chữ WTF, còn tài liệu mới dùng WT. Hai cái tên chỉ cùng một tổ chức và cùng một hệ phái.

Ở Việt Nam, Liên đoàn Taekwondo Việt Nam là thành viên của WT, nên gần như mọi giải đấu chính thức, mọi đội tuyển và phần lớn CLB đều theo hệ này. Khi bạn thấy võ sinh mặc áo cổ chữ V, tập bài quyền Taegeuk và thi đấu với áo giáp đỏ, xanh, đó chính là Taekwondo WTF.

WTF tách ra từ ITF như thế nào?

Để hiểu WTF, cần quay lại ITF. Năm 1966, Tướng Choi Hong Hi thành lập Liên đoàn Taekwon-Do Quốc tế (ITF) tại Seoul. Lúc đó, Hiệp hội Taekwondo Hàn Quốc là một phần của hệ thống này, và Taekwon-Do được truyền bá ra nước ngoài theo giáo trình của Tướng Choi.

Đầu những năm 1970, quan hệ giữa Tướng Choi và chính quyền Hàn Quốc đổ vỡ. Ông rời Hàn Quốc và năm 1972 chuyển trụ sở ITF sang Toronto, Canada. Ở trong nước, Hàn Quốc chọn con đường riêng:

1. Năm 1972, Kukkiwon được xây dựng tại Seoul làm trung tâm Taekwondo quốc gia.
2. Năm 1973, Liên đoàn Taekwondo Thế giới (WTF) ra đời, đứng đầu là ông Kim Un Yong, người giữ chức chủ tịch suốt ba mươi năm sau đó.
3. Giáo trình mới được xây dựng, với bộ bài quyền Taegeuk thay cho các bài tul của ITF.

Có thể nói, WTF là nhánh tách ra từ ITF, mang theo phần lớn võ sư và võ quán ở Hàn Quốc. Từ một gốc chung, hai hệ phái dần khác nhau về bài quyền, luật đấu và cả cách nhìn về mục tiêu của môn võ. Lịch sử và đặc điểm của ITF được viết chi tiết trong bài Taekwondo ITF.

Kukkiwon: trái tim của Taekwondo WT

Nếu WT là liên đoàn lo về thi đấu, thì Kukkiwon là nơi giữ giáo trình. Kukkiwon đặt tại quận Gangnam, Seoul, phụ trách chuẩn hóa kỹ thuật, bài quyền, đào tạo huấn luyện viên và cấp chứng nhận đẳng đai đen. Một võ sinh WT ở Việt Nam thi đai đen theo chuẩn Kukkiwon sẽ nhận chứng nhận có giá trị ở mọi quốc gia theo hệ WT.

Đó là lý do người ta hay nói "đai đen Kukkiwon". Khi chọn CLB theo hệ WT, phụ huynh thường hỏi CLB có tổ chức thi đẳng theo chuẩn Kukkiwon hay không.

Taekwondo WT ở Hàn Quốc: một môn thể thao quốc gia

Ở Hàn Quốc, Taekwondo theo hệ WT không chỉ là một môn võ mà còn là một phần của đời sống. Gần như khu phố nào cũng có võ đường, phần lớn võ sinh là học sinh tiểu học. Nam giới tập Taekwondo trong thời gian nghĩa vụ quân sự. Năm 2018, Quốc hội Hàn Quốc chính thức công nhận Taekwondo là môn thể thao quốc gia. Ở Muju có cả một khu phức hợp mang tên Taekwondowon dành riêng cho môn võ này.

Chính sự hậu thuẫn ấy giúp WT phát triển rất nhanh theo hướng thể thao: luật thi đấu rõ ràng, hệ thống giải từ cấp trường đến cấp thế giới, và cuối cùng là tấm vé vào Olympic.

Con đường vào Olympic

Taekwondo WT xuất hiện ở Olympic Seoul 1988 và Barcelona 1992 dưới dạng môn biểu diễn, rồi trở thành môn thi đấu chính thức từ Olympic Sydney 2000. Cũng tại Sydney, võ sĩ Trần Hiếu Ngân giành tấm huy chương bạc, huy chương Olympic đầu tiên của thể thao Việt Nam. Từ Tokyo 2020, Taekwondo có mặt ở cả Paralympic.

Olympic là lý do lớn nhất khiến WT trở thành hệ phái phổ biến nhất thế giới, với hơn hai trăm hiệp hội quốc gia thành viên. Bài Taekwondo Việt Nam kể thêm về những dấu mốc của Taekwondo nước ta.

Bài quyền WT: Taegeuk và các bài đai đen

Võ sinh WT học 8 bài Taegeuk ở các cấp đai màu. Mỗi bài gắn với một quẻ trong Bát quái: Càn, Đoài, Ly, Chấn, Tốn, Khảm, Cấn, Khôn. Lên đai đen, võ sinh học tiếp các bài Koryo, Keumgang, Taebaek, Pyongwon, Sipjin, Jitae, Chonkwon, Hansu và Ilyeo.

So với các bài tul của ITF, bài quyền WT có thế đứng cao hơn, chuyển động không có nhịp sóng sin, và từ năm 2006 có cả nội dung thi quyền riêng ở các giải vô địch thế giới. Hướng dẫn từng bài có trong chuyên mục bài quyền Taekwondo.

Hệ đai WT

Kukkiwon chỉ quy định các đẳng đai đen, còn màu đai trước đó do từng quốc gia, từng CLB tự đặt. Ở Việt Nam, thứ tự phổ biến là trắng, vàng, xanh lá, xanh dương, đỏ rồi đến đen. Một nét riêng của WT là đai Poom: võ sinh dưới 15 tuổi đạt trình độ đai đen sẽ mang đai đỏ đen, đến 15 tuổi mới chuyển sang đai đen chính thức. Bạn có thể xem chi tiết trong bài hệ thống đai Taekwondo và đai đỏ, đai đỏ đen.

Võ phục WT

Võ phục WT (dobok) có áo cổ chữ V, chui đầu, không mở vạt như võ phục ITF. Màu cổ áo cho biết cấp bậc: cổ trắng cho đai màu, cổ đỏ đen cho đai Poom, cổ đen cho đai đen. Khi thi quyền, võ phục có quy định riêng về kiểu và màu quần. Bài võ phục Taekwondo hướng dẫn chọn size và chất vải.

Luật đối kháng WT

Đây là phần khiến WT khác ITF rõ nhất:

• Giáp thân điện tử (hogu) và mũ có cảm biến, điểm được ghi tự động khi đòn đá chạm đủ lực.
• Không được đấm vào mặt. Đòn tay chỉ được tính khi đấm vào giáp thân.
• Đòn đá vào đầu được nhiều điểm hơn đá vào thân, và đòn có xoay người được cộng thêm điểm.
• Ở Olympic Paris 2024, trận đấu thi theo thể thức thắng hai trong ba hiệp.

Vì luật thưởng điểm cho đòn chân và cú đá xoay, đối kháng WT nghiêng hẳn về chân: võ sĩ đứng nghiêng, nhún nhảy liên tục, tay thường hạ thấp. Bài đối kháng Taekwondo giải thích kỹ hơn về luật và chiến thuật.

WTF và ITF khác nhau thế nào?

ITF thì nổi ở đâu?

Trong khi WT mạnh ở Hàn Quốc, châu Á và khắp thế giới nhờ Olympic, ITF lại có chỗ đứng vững ở châu Âu. Các nước như Ba Lan, Ireland, Scotland, Anh, Đức có phong trào ITF sôi nổi, giải vô địch ITF châu Âu quy tụ hàng nghìn võ sinh. Ngoài châu Âu, ITF còn mạnh ở Argentina, Canada, New Zealand. Võ đường Thái Hòa ở Bình Thạnh cũng có nhiều kỷ niệm với bạn bè ITF – GTF châu Âu, từ giải GTF châu Âu tại Scotland năm 2001 đến những lần các thầy từ nước ngoài về thăm.

Nên chọn WTF hay ITF?

Nếu bạn hoặc con bạn muốn thi đấu thể thao, vào đội tuyển trường, giải thành phố, hướng tới SEA Games hay Olympic, WT là con đường duy nhất. Hệ thống CLB WT có ở khắp nơi, dễ tìm, dễ đi giải.

Nếu bạn quan tâm đến chiều sâu võ thuật, bài quyền có lịch sử, đối kháng kết hợp tay và chân, hoặc thích không khí võ đường truyền thống, ITF là lựa chọn đáng thử. Ở TPHCM, bạn có thể xem trang lớp học Taekwondo TPHCM của võ đường Thái Hòa Ngũ Đạo Quán, nơi dạy Taekwon-Do ITF – GTF.

Dù chọn hệ nào, Taekwondo vẫn chung một tinh thần: lễ nghĩa, liêm sỉ, kiên nhẫn, tự chủ và bất khuất.