Chúng tôi từng chứng kiến một em đai vàng mất gần mười phút trong phòng thay đồ chỉ để thắt đai trước giờ thi, rồi bước ra với hai đầu đai một dài một ngắn. Em không bị trừ điểm vì chuyện đó, nhưng cả buổi em cứ lo lắng chỉnh đai, và bài quyền cũng bị ảnh hưởng. Một kỹ năng tưởng như nhỏ, nếu không thành thạo, có thể khiến bạn mất tập trung ở thời điểm quan trọng. Bài này hướng dẫn cách thắt đai Taekwondo phổ biến nhất, cùng vài mẹo để đai gọn và không tuột.
Chuẩn bị trước khi thắt đai
Trước hết, hãy mặc võ phục chỉnh tề. Áo võ phục Taekwondo hệ WT thường là kiểu chui đầu cổ chữ V, nên bạn không cần lo vạt áo bên nào chéo lên bên nào như võ phục Karate. Kéo áo xuống cho phẳng, vạt áo phủ qua cạp quần.
Tiếp theo, kiểm tra chiều dài đai. Một chiếc đai vừa vặn sau khi quấn hai vòng và thắt nút sẽ còn hai đầu buông xuống khoảng giữa đùi. Đai quá ngắn sẽ khó thắt, đai quá dài trông lòng thòng và dễ vướng khi đá. Nếu bạn đang chọn mua đai mới, bài võ phục Taekwondo có phần hướng dẫn chọn cỡ.
Cách thắt đai Taekwondo hai vòng (phổ biến nhất)
Đây là cách được dùng ở phần lớn CLB tập theo hệ WT. Bạn có thể tập trước gương vài lần, sau đó sẽ thắt được trong chưa đến một phút.
- Tìm điểm giữa đai. Gập đôi đai lại để hai đầu bằng nhau, điểm gập chính là giữa đai.
- Đặt điểm giữa lên bụng. Áp điểm giữa đai vào bụng, ngay dưới rốn khoảng hai, ba ngón tay.
- Quấn ra sau rồi vòng lại. Đưa hai đầu đai ra sau lưng, bắt chéo nhau rồi vòng ra phía trước. Đến đây bạn đã quấn được hai vòng quanh bụng.
- Kiểm tra độ phẳng. Vuốt cho hai lớp đai nằm chồng lên nhau, không bị xoắn. Đây là bước nhiều người bỏ qua và là nguyên nhân khiến đai trông nhăn nhúm.
- Luồn đầu phải vào trong. Lấy đầu đai bên phải, luồn từ dưới lên, đi qua phía trong cả hai lớp đai.
- Tạo nút. Đưa đầu đai bên trái lên trên, rồi luồn đầu bên phải vừa kéo ra qua vòng tạo bởi đầu bên trái, tương tự cách thắt nút dẹt.
- Siết đều hai tay. Kéo hai đầu đai sang hai bên cùng lúc để nút chặt lại. Kiểm tra xem hai đầu có bằng nhau không.
Một chiếc đai thắt đúng sẽ có nút nằm gọn ở chính giữa bụng, phẳng, hai đầu bằng nhau và buông thẳng xuống.
Cách thắt đai một vòng
Một số võ đường, đặc biệt là với trẻ nhỏ hoặc đai quá ngắn, dùng cách quấn một vòng. Cách làm đơn giản hơn:
- Đặt một đầu đai lên bụng, giữ lại bằng tay trái, để phần thừa khoảng ngang giữa đùi.
- Quấn phần còn lại một vòng quanh bụng ra phía trước.
- Luồn đầu này từ dưới lên qua lớp đai, rồi thắt nút giống bước 6 và 7 ở trên.
Cách này nhanh nhưng đai dễ xô lệch hơn khi đá mạnh. Khi trẻ đã quen, chúng tôi khuyến khích chuyển sang cách hai vòng.
Những lỗi thường gặp khi thắt đai
Dưới đây là những lỗi chúng tôi gặp nhiều nhất ở lớp, đặc biệt trong mùa thi lên đai:
- Hai đầu đai dài ngắn khác nhau. Nguyên nhân thường là không tìm đúng điểm giữa ở bước đầu.
- Đai bị xoắn phía sau lưng. Khi quấn ra sau, hãy dùng tay kiểm tra để hai lớp nằm phẳng.
- Nút thắt bị lệch sang một bên. Đặt điểm giữa đai lệch ngay từ đầu sẽ dẫn tới lỗi này.
- Thắt quá lỏng. Đai tuột giữa chừng bài quyền là chuyện không hiếm. Hãy siết chặt ở bước cuối.
- Thắt quá cao. Đai nên nằm ngang hông, dưới rốn, không thắt ngang ngực hay eo.
Vì sao cách thắt đai lại quan trọng?
Trong võ đường, đai không chỉ là một sợi vải giữ áo. Nó là dấu hiệu của cấp bậc, của thời gian và mồ hôi bạn đã bỏ ra. Thắt đai gọn gàng là một cách thể hiện sự tôn trọng với môn võ, với thầy và với bạn tập.
Ở kỳ thi, giám khảo đánh giá cả tác phong. Một võ sinh đứng nghiêm với võ phục phẳng, đai thắt chuẩn sẽ để lại ấn tượng đầu tiên tốt hơn hẳn. Đó không phải chuyện hình thức suông, mà là sự chuẩn bị chỉn chu, thứ cũng thường thể hiện trong cách người đó tập luyện. Bạn có thể đọc thêm về những gì giám khảo để ý trong bài thi lên đai Taekwondo.
Cách gấp và bảo quản đai
Sau buổi tập, đừng vo đai lại nhét vào túi. Hãy gấp đai theo cách sau để giữ form:
- Gập đôi đai lại theo chiều dài, hai đầu chồng lên nhau.
- Gập tiếp thành bốn hoặc tám lớp, tùy độ dài.
- Cuộn lại hoặc gấp phẳng, cất ở nơi khô ráo.
Về chuyện giặt đai, có một quan niệm cũ trong giới võ thuật là không giặt đai, để màu đai phai dần theo thời gian tập như một chứng nhận của mồ hôi. Ý tưởng thì đẹp, nhưng vệ sinh vẫn quan trọng hơn. Nếu đai bẩn, bạn có thể giặt tay nhẹ nhàng bằng nước lạnh, phơi trong bóng râm. Tránh giặt máy thường xuyên vì đai dễ bạc màu, bị nhăn và mất độ cứng.
Thắt đai khi mặc võ phục thi đấu và giáp
Khi thi đối kháng, võ sinh mặc giáp thân bên ngoài võ phục. Đai lúc này thường được thắt bên trong, dưới giáp, hoặc tùy quy định của giải có thể không cần đeo đai. Nếu được yêu cầu đeo, hãy thắt chặt hơn bình thường một chút vì giáp sẽ đè lên và khiến đai dễ xô lệch khi bạn di chuyển nhiều.
Với kỳ thi quyền, đai phải thật gọn vì giám khảo nhìn rất kỹ tác phong. Một mẹo nhiều võ sinh dùng là thắt đai xong thì đi thử vài động tác đá, xoay người để chắc chắn đai không bị trôi, rồi mới vào khu vực chờ.
Khi nhận đai mới
Ngày nhận đai mới là một dịp đặc biệt. Ở nhiều CLB, võ sinh được huấn luyện viên trực tiếp thắt đai mới cho, như một nghi thức ghi nhận nỗ lực. Đai mới thường cứng và trơn hơn đai cũ, nên mấy buổi đầu dễ bị tuột. Bạn có thể làm mềm đai bằng cách gập đi gập lại nhiều lần, hoặc thắt và tháo vài lần trước khi đi tập.
Đai cũ thì sao? Nhiều người giữ lại tất cả các đai đã đeo như một kỷ niệm của hành trình. Có gia đình treo các đai của con thành một hàng trên tường, từ trắng đến màu hiện tại. Đó là cách đơn giản để trẻ nhìn thấy mình đã đi được bao xa, nhất là những lúc con muốn bỏ cuộc.
Dạy trẻ tự thắt đai
Với trẻ nhỏ, việc tự thắt đai là một bước tiến về sự tự lập. Lúc đầu, phụ huynh hoặc huấn luyện viên có thể thắt giúp. Khoảng sau một, hai tháng, hãy để trẻ tự làm, dù chậm và chưa đẹp. Bạn có thể đứng phía sau, cầm tay trẻ làm cùng vài lần, rồi để trẻ tự làm trước gương.
Chúng tôi thấy những em tự thắt được đai thường cũng tự giác hơn ở những việc khác: tự soạn túi đồ tập, tự xếp giày dép, tự nhắc giờ đi học. Đó là kiểu thay đổi nhỏ mà nhiều phụ huynh không ngờ tới khi cho con đi tập võ. Nếu bạn quan tâm đến lớp nhi đồng, hãy xem trang học Taekwondo cho trẻ em.
Câu hỏi thường gặp
Thắt đai Taekwondo bao nhiêu vòng?
Cách phổ biến nhất trong Taekwondo hệ WT là quấn đai hai vòng quanh bụng rồi thắt nút phía trước. Một số nơi dùng cách quấn một vòng, nhưng hai vòng giữ chắc hơn và trông gọn hơn.
Vì sao đai võ của tôi hay bị tuột?
Thường do nút thắt chưa đủ chặt ở bước cuối, hoặc đai quá mới nên còn cứng và trơn. Hãy siết đều hai đầu sau khi thắt và để đai mềm dần qua vài buổi tập.
Có nên giặt đai Taekwondo không?
Có thể giặt nhẹ bằng tay khi đai bẩn, nhưng không nên giặt máy thường xuyên vì đai dễ bạc màu và mất form. Nhiều võ sinh giữ thói quen không giặt đai để giữ dấu thời gian, nhưng vệ sinh vẫn nên đặt lên trước.
Hai đầu đai nên dài bao nhiêu?
Sau khi thắt, hai đầu đai nên dài bằng nhau và buông xuống khoảng ngang giữa đùi. Nếu đai quá dài hoặc quá ngắn, bạn nên đổi đai đúng cỡ.
