Taekwondo ITF là gì? Khác biệt giữa ITF, WT và GTF

Taekwondo ITF là gì?

ITF là viết tắt của International Taekwon-Do Federation, Liên đoàn Taekwon-Do Quốc tế, được Tướng Choi Hong Hi thành lập ngày 22 tháng 3 năm 1966 tại Seoul. Ông thường được gọi là cha đẻ của Taekwon-Do, vì chính ông là người đặt ra cái tên Taekwon-Do vào giữa những năm 1950 và hệ thống hóa các kỹ thuật thành một môn võ có giáo trình, bài quyền và lý thuyết riêng.

Khi nói "Taekwondo ITF", người ta đang nói đến hệ phái đi theo giáo trình gốc của Tướng Choi: bộ bài quyền gọi là tul, cách chuyển động có sóng sin, các bài căn bản và đối luyện có hẹn, cùng hệ thống thi đấu riêng. Bạn sẽ để ý rằng giới ITF hay viết tên môn võ có gạch nối, Taekwon-Do, đúng như cách Tướng Choi viết trong sách của ông.

Từ Oh Do Kwan đến ITF

Trước khi có ITF, ở Hàn Quốc những năm 1940–1950 có nhiều võ quán (kwan) dạy các môn võ tay không chịu ảnh hưởng của Karate và võ cổ truyền Hàn Quốc. Năm 1954, Tướng Choi Hong Hi cùng Nam Tae Hi lập ra Oh Do Kwan trong quân đội Hàn Quốc, võ quán chuyên huấn luyện binh sĩ. Đây là cái nôi của Taekwon-Do: nhiều bài quyền đầu tiên được thử nghiệm và hoàn thiện tại đây, trước khi được đưa vào giáo trình chung.

Chính từ môi trường quân đội đó, Taekwon-Do theo chân các đoàn biểu diễn và huấn luyện viên Hàn Quốc ra nước ngoài trong những năm 1960, trong đó có miền Nam Việt Nam. Vì thế, Taekwon-Do mà những thế hệ võ sinh đầu tiên ở Sài Gòn được học mang đậm dấu ấn giáo trình của Tướng Choi. Cái tên Ohdokwan mà võ đường Thái Hòa ở Bình Thạnh mang hôm nay cũng gợi lại chính dòng chảy ấy.

ITF và WT tách ra như thế nào?

Đến đầu những năm 1970, Taekwondo ở Hàn Quốc chia thành hai hướng. Tướng Choi rời Hàn Quốc và đưa trụ sở ITF ra nước ngoài, còn trong nước, Kukkiwon được thành lập năm 1972 và Liên đoàn Taekwondo Thế giới (WTF, nay đổi tên là World Taekwondo – WT) ra đời năm 1973. WT phát triển mạnh theo hướng thể thao, được đưa vào Olympic ở dạng biểu diễn năm 1988, 1992 và chính thức từ Sydney 2000.

Từ đó, hai hệ phái đi hai con đường. WT tập trung vào thi đấu thể thao, luật đối kháng ngày càng được chuẩn hóa với giáp điện tử. ITF giữ giáo trình của Tướng Choi, coi trọng bài quyền, đối luyện, công phá và tính võ thuật tự vệ.

Bài quyền ITF: 24 bài tul

Tướng Choi soạn ra 24 bài quyền, ông giải thích con số 24 tượng trưng cho 24 giờ trong một ngày, tức là cả một đời người. Mỗi bài mang tên một nhân vật, sự kiện hoặc khái niệm trong lịch sử Hàn Quốc, và số động tác của bài cũng thường gắn với ý nghĩa đó.

Các bài dành cho đai màu:

Lên đai đen, võ sinh học tiếp Kwang-Gae, Po-Eun, Ge-Baek ở nhất đẳng, rồi lần lượt các bài cao hơn như Eui-Am, Choong-Jang, Sam-Il, Yoo-Sin, Choi-Yong. Sam-Il, nghĩa là "Tam Nhất", gợi lại phong trào độc lập ngày 1 tháng 3 năm 1919 của Hàn Quốc.

Nếu bạn đang tìm 8 bài Taegeuk và bài Koryo của hệ WT, hãy xem chuyên mục bài quyền Taekwondo và bài Taekwondo WTF.

Sóng sin: chuyển động đặc trưng của ITF

Xem một võ sinh ITF đi quyền, điều dễ nhận ra nhất là cơ thể họ nhún lên rồi hạ xuống theo mỗi bước. Đó là sóng sin (sine wave), nguyên lý mà Tướng Choi đưa vào giáo trình từ những năm 1980. Ý tưởng rất đơn giản: hạ trọng tâm xuống đúng lúc ra đòn sẽ dồn thêm trọng lượng cơ thể vào cú đấm hay cú đỡ.

Người mới thường thấy nhịp nhún này kỳ cục và dễ làm quá đà. Các thầy thường dặn: sóng sin phải tự nhiên, bắt đầu từ đầu gối, không phải nhún cả người như lò xo. Khi làm đúng, bài quyền có nhịp rất rõ, đòn chắc và có lực.

Hệ đai ITF

ITF dùng sáu màu đai chính: trắng, vàng, xanh lá, xanh dương, đỏ và đen. Giữa các màu có cấp trung gian, thường là đai màu thấp có vạch màu kế tiếp, ví dụ đai trắng vạch vàng. Tổng cộng có 10 cấp đai màu (gup), từ cấp 10 đến cấp 1, trước khi lên đai đen nhất đẳng.

Đai đen chia thành 9 đẳng (dan). Từ tứ đẳng trở lên được xem là bậc sư phạm, thất đẳng trở lên là bậc sư phụ. Võ phục ITF cũng dễ nhận biết: áo mở vạt phía trước, đai đen có viền đen dọc gấu áo, sau lưng thường in chữ Taekwon-Do. Ý nghĩa từng màu đai được giải thích trong bài hệ thống đai Taekwondo.

Đối kháng ITF khác WT ra sao?

Đây là phần khác biệt dễ thấy nhất khi xem thi đấu:

Vì đấm vào mặt được tính điểm, đối kháng ITF đòi hỏi kết hợp tay chân nhiều hơn, nhìn gần giống kickboxing nhẹ. Đối kháng WT thì nghiêng hẳn về đòn chân, rất nhanh và nhiều cú đá xoay. Bài đối kháng Taekwondo đi sâu hơn vào luật và chiến thuật.

GTF là gì?

GTF – Global Taekwon-Do Federation được Đại sư Park Jung Tae thành lập năm 1990 tại Canada. Ông là một trong những học trò và cộng sự thân cận của Tướng Choi Hong Hi, từng giữ vai trò quan trọng trong ITF trước khi tách ra.

GTF giữ nguyên nền tảng kỹ thuật ITF: căn bản, sóng sin, bộ bài quyền tul, đối luyện và đối kháng tính điểm. Bên cạnh đó, GTF bổ sung thêm một số bài quyền của riêng hệ phái. Vì vậy, người tập GTF vẫn được xem là thuộc dòng Taekwon-Do ITF, và các võ đường GTF thường giới thiệu mình là "ITF – GTF". Sau khi Tướng Choi qua đời năm 2002, bản thân ITF cũng chia thành nhiều liên đoàn khác nhau, nên việc một võ đường theo GTF hay một nhánh ITF nào đó là chuyện khá phổ biến trên thế giới.

Taekwon-Do ITF phổ biến ở đâu?

Nếu WT gắn với Hàn Quốc và Olympic, thì ITF lại có chỗ đứng vững nhất ở châu Âu. Ba Lan, Ireland, Scotland, Anh, Đức đều có phong trào ITF rất mạnh, giải vô địch ITF châu Âu luôn quy tụ rất đông võ sinh. Ngoài châu Âu, ITF còn phổ biến ở Argentina, Canada, New Zealand và Triều Tiên. Một phần lý do là từ những năm 1970, khi trụ sở ITF đặt ở Canada rồi Áo, các võ sư ITF tỏa đi khắp phương Tây để mở võ đường, trong khi WT phát triển từ trung tâm Seoul.

Võ đường Thái Hòa ở Bình Thạnh cũng có nhiều kỷ niệm với cộng đồng ITF – GTF châu Âu, từ Giải vô địch GTF châu Âu tại Scotland năm 2001 đến những lần các thầy từ nước ngoài về thăm. Bạn có thể đọc thêm về nhánh WT trong bài Taekwondo WTF.

Nên học ITF hay WT?

Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu của bạn.

Chọn WT nếu: bạn hoặc con bạn muốn thi đấu thể thao chính thống ở Việt Nam, đi giải học sinh, giải thành phố, hướng tới đội tuyển. WT có hệ thống giải đấu dày, CLB ở khắp nơi.

Chọn ITF nếu: bạn quan tâm đến chiều sâu võ thuật, thích bài quyền có lịch sử và ý nghĩa, muốn đối kháng kết hợp cả tay và chân, hoặc đơn giản là thích không khí võ đường truyền thống. Người lớn tuổi, người đi làm học vì sức khỏe và sở thích cũng thường thấy ITF hợp với mình.

Hai hệ phái có chung gốc rễ, chung tinh thần lễ nghĩa, liêm sỉ, kiên nhẫn, tự chủ và bất khuất. Tập hệ nào, nếu tập nghiêm túc, bạn đều nhận được những điều tốt đẹp nhất của Taekwon-Do.

Học Taekwon-Do ITF ở TPHCM

ITF không phổ biến ở Việt Nam như WT, nên không dễ tìm nơi học. Ở Sài Gòn, Thái Hòa Ngũ Đạo Quán (Ohdokwan) tại 195/15/1 Điện Biên Phủ, Phường 15, Bình Thạnh là võ đường dạy Taekwon-Do ITF theo hệ GTF, nhận học viên người lớn và trẻ em. Võ đường có các thầy đai đen lâu năm và từng đón các thầy ITF từ nước ngoài về thăm, chỉ dẫn.

Bạn có thể xem cách một buổi học diễn ra trong trang lớp học Taekwondo TPHCM, hoặc xem video bài quyền và hoạt động của võ đường trên fanpage Thái Hòa Ngũ Đạo Quán.