Trong mắt nhiều người, đai đen là đích đến. Trong mắt người đã có nó, đai đen giống một cánh cửa hơn. Câu nói "đai đen là lúc bạn mới thật sự bắt đầu" nghe có vẻ sáo, nhưng ai từng đi qua chặng đường đó thường gật đầu đồng ý. Bài này nói về những điều cụ thể: đai đen có mấy đẳng, đai đỏ đen là gì, phải tập bao lâu, và chứng nhận đai đen có giá trị ở đâu.
Đai đen Taekwondo là gì?
Đai đen là đai cao nhất trong hệ thống đai Taekwondo. Nó đánh dấu việc võ sinh đã nắm vững toàn bộ chương trình kỹ thuật căn bản, đi thuần thục tám bài quyền dành cho đai màu và vượt qua kỳ thi tổng hợp có giám khảo cấp cao.
Về mặt hình thức, đai đen trong Taekwondo thường có thêu tên người mang và số đẳng ở hai đầu đai, đôi khi kèm tên CLB hoặc chữ Hàn. Còn về mặt ý nghĩa, như đã nói trong bài hệ thống đai Taekwondo, màu đen là đối cực của màu trắng: từ chỗ không biết gì, người tập đã đi đến độ chín muồi, đủ để bắt đầu truyền lại cho người khác.
Đai đen có mấy đẳng?
Đai đen Taekwondo được chia thành chín đẳng, tiếng Hàn gọi là Dan. Người vừa thi đỗ đai đen sẽ ở 1 đẳng, sau đó tiếp tục thi lên 2, 3, 4 đẳng và cao hơn.
Điều khác biệt so với đai màu là thời gian chờ giữa các đẳng. Ở đai màu, vài tháng là có thể thi một lần. Ở đai đen, khoảng cách tối thiểu giữa hai đẳng tăng dần theo từng bậc. Theo quy định thường được áp dụng với chứng nhận Kukkiwon, từ 1 lên 2 đẳng cần ít nhất khoảng một năm, từ 2 lên 3 đẳng khoảng hai năm, và cứ thế tăng lên. Các đẳng cao như 7, 8, 9 đẳng thường đòi hỏi hàng chục năm cống hiến cho môn võ, kèm yêu cầu về tuổi.
| Đẳng | Thường gắn với |
|---|---|
| 1 – 3 đẳng | Võ sinh trưởng thành, có thể làm trợ giảng |
| 4 – 6 đẳng | Huấn luyện viên, võ sư có kinh nghiệm dạy và thi đấu lâu năm |
| 7 – 9 đẳng | Đại võ sư, người có đóng góp lớn cho phong trào |
Đai đỏ đen là gì và vì sao trẻ em không đeo đai đen?
Nếu bạn thấy một em nhỏ khoảng mười hai, mười ba tuổi đeo chiếc đai nửa đỏ nửa đen, đó là đai Poom. Trong hệ thống của Kukkiwon, võ sinh dưới 15 tuổi khi đạt trình độ đai đen sẽ được cấp Poom thay vì Dan. Poom cũng có các bậc 1 Poom, 2 Poom, 3 Poom, 4 Poom, tương ứng với các đẳng.
Lý do khá dễ hiểu. Đai đen không chỉ là kỹ thuật mà còn là sự trưởng thành về tinh thần và trách nhiệm. Một em mười hai tuổi có thể đá đẹp không kém người lớn, nhưng chưa chắc đã đủ chín chắn để mang danh hiệu đó với đầy đủ ý nghĩa. Khi đủ 15 tuổi, đai Poom có thể được chuyển đổi sang Dan tương ứng theo thủ tục.
Ở một số CLB, cụm từ "đai đỏ đen" còn dùng để chỉ cấp chuẩn bị ngay trước đai đen của người lớn. Vì vậy, khi nghe ai nói con mình "đang đai đỏ đen", bạn nên hỏi thêm một câu để biết họ đang nói đến Poom hay một cấp trung gian. Bài đai đỏ và đai đỏ đen giải thích kỹ chỗ khác nhau này.
Học bao lâu thì lên đai đen?
Đây là phần mà chúng tôi muốn nói thật nhất. Với một người bắt đầu từ con số không, tập đều hai đến ba buổi mỗi tuần, không bỏ kỳ thi nào, con đường từ đai trắng lên đai đen 1 đẳng thường kéo dài khoảng hai năm rưỡi đến bốn năm.
Con số này dao động vì nhiều lý do. Có CLB tổ chức thi ba tháng một lần, có nơi sáu tháng. Có học viên bị chấn thương phải nghỉ, có người bận thi cử. Có người tập rất đều nhưng một vài kỳ thi chưa đạt, phải ôn lại.
Một lộ trình điển hình trông như thế này:
- Năm đầu tiên: đi từ đai trắng qua các cấp đai vàng và chạm tới đai xanh lá. Đây là năm học "ngôn ngữ" của Taekwondo.
- Năm thứ hai: hoàn thiện đai xanh lá và xanh dương. Bài quyền dài dần, đối kháng trở thành phần thường xuyên của buổi tập.
- Năm thứ ba: lên đai đỏ, ôn luyện các bài quyền cao, rèn thể lực và chuẩn bị cho kỳ thi đai đen.
- Kỳ thi đai đen: thường có giám khảo từ cấp liên đoàn hoặc hội đồng chuyên môn, nội dung toàn diện hơn hẳn các kỳ trước.
Kỳ thi đai đen gồm những gì?
Nội dung có thể khác nhau tùy hội đồng thi, nhưng một kỳ thi đai đen 1 đẳng thường gồm:
- Kỹ thuật căn bản: các đòn tay, đòn chân, thế tấn, kiểm tra độ chuẩn và lực.
- Bài quyền: thường là một hoặc vài bài trong tám bài Taegeuk do giám khảo chỉ định, cộng với bài Koryo là bài quyền đầu tiên của đai đen. Bạn có thể đọc về bài quyền số 9 – Koryo.
- Đối kháng: đấu với một hoặc nhiều đối thủ, đánh giá phản xạ, chiến thuật và khả năng kiểm soát đòn.
- Đập vỡ: dùng tay hoặc chân phá ván, kiểm tra lực và độ chính xác.
- Tác phong và lý thuyết: hiểu biết về lịch sử, thuật ngữ, tinh thần võ đạo.
Phần chuẩn bị cho kỳ thi, cùng những lỗi phổ biến khiến thí sinh trượt, được trình bày chi tiết trong bài thi lên đai Taekwondo.
Chứng nhận đai đen: Kukkiwon là gì?
Với hệ WT, chứng nhận đai đen được công nhận rộng rãi nhất là của Kukkiwon, trụ sở Taekwondo thế giới đặt ở Seoul, Hàn Quốc. Khi bạn thi đỗ đai đen ở một CLB có liên kết, hồ sơ sẽ được gửi để Kukkiwon cấp chứng nhận và mã số đẳng cấp. Chứng nhận này cho phép bạn tiếp tục thi đẳng cao hơn ở bất kỳ nước nào tập theo hệ thống tương tự.
Bên cạnh đó, nhiều liên đoàn, hội võ thuật trong nước cũng cấp chứng nhận đẳng cấp riêng. Không có gì sai với điều này, nhưng khi đăng ký thi, bạn nên hỏi rõ: chứng nhận được cấp bởi ai, có tra cứu được không, sau này muốn thi tiếp hoặc làm huấn luyện viên thì có được chấp nhận không. Đó là những câu hỏi hoàn toàn chính đáng, và CLB đàng hoàng sẽ trả lời bạn rõ ràng.
Có đai đen rồi, sau đó là gì?
Nhiều người đạt đai đen xong thì dừng lại, coi như đã hoàn thành mục tiêu. Điều đó cũng không có gì đáng trách. Nhưng nếu bạn tiếp tục, đai đen mở ra những trải nghiệm rất khác.
Bạn bắt đầu được giao phụ giúp lớp nhỏ, và lần đầu tiên hiểu rằng dạy một động tác khó hơn làm nó nhiều. Bạn học những bài quyền dành cho đai đen với nhịp điệu và chiều sâu khác hẳn tám bài Taegeuk. Bạn có thể theo hướng thi đấu chuyên sâu, theo hướng huấn luyện, hoặc đơn giản là duy trì việc tập như một phần của cuộc sống.
Ở CLB chúng tôi, có lớp tập trung cho đai đen dành cho học viên đang chuẩn bị thi hoặc đã có đai đen muốn nâng trình độ. Nếu bạn đang ở đai đỏ và muốn biết lộ trình ôn thi, hãy ghé xem trang học Taekwondo hoặc gọi cho chúng tôi để được tư vấn.
Câu hỏi thường gặp
Đai đen Taekwondo có bao nhiêu đẳng?
Đai đen Taekwondo có 9 đẳng, từ 1 đẳng đến 9 đẳng. Đẳng càng cao thì thời gian tối thiểu phải chờ giữa hai lần thi càng dài, và các đẳng cao thường gắn với độ tuổi, thâm niên huấn luyện.
Học Taekwondo bao lâu thì lên đai đen?
Với lịch tập 2–3 buổi mỗi tuần và thi đều đặn, phần lớn học viên mất khoảng 2,5 đến 4 năm để đạt đai đen 1 đẳng. Thời gian thực tế phụ thuộc vào quy định của CLB và mức độ chuyên cần.
Đai đỏ đen trong Taekwondo là gì?
Đai đỏ đen là đai Poom, dành cho võ sinh dưới 15 tuổi đã đạt trình độ đai đen. Khi đủ tuổi, đai Poom được chuyển đổi sang đai đen Dan tương ứng.
Đai đen Taekwondo có được công nhận quốc tế không?
Đai đen do Kukkiwon cấp được công nhận rộng rãi ở các nước tập theo hệ WT. Khi đăng ký thi, bạn nên hỏi rõ CLB xem chứng nhận được cấp bởi đơn vị nào.
